Ξαναζούμε την ιστορία; Ο ρόλος των Τραπεζών στην παγκόσμια κρίση

Η φίλη μου η Έφη δημοσιογραφος από γνωστή εφημερίδα μου έστειλε αυτό τον σύνδεσμο, ένα άρθρο από την αγγλική εφημερίδα intependent που σχολιάζει ως stagflation αυτό που ο Αντρέας Παπανδρέου το 1980 έλεγε “στασιμο-πληθωρισμό” και τότε όλοι είχαν προσπαθήσει να καταλάβουν τι έλεγε…

Σε αυτό το άρθρο πειργράφεται γλαφυρά τι είναι ο στασιμο πληθωρισμός. Ενώ πέφτει η ζήτηση και μαζί της η παραγωγή, ενώ υπάρχει ανεργία και πρόβλημα στην κατανάλωση, οι τιμές συνέχεια ανεβαίνουν!!! Οι υψηλές τιμές περιορίζουν ακόμη πιο πολύ την ζήτηση και άρα η ανεργία και η φτώχεια μας χτυπάνε την πόρτα. Από την άλλη μεριά τράπεζες και βιομηχανίες βλέπουν τα κέρδη να εξανεμίζονται και αναγκαστικά μειώνουν την προσφορά (άρα το διαθέσιμο προϊόν στην αγορά) με αποτέλεσμα να δημιουργούνται τεχνητές κρίσεις που αυξάνουν ακόμα πιο πολύ την ανασφάλεια και άρα τις τιμές. Ένας τέτοιος φαύλος κύκλος έχει μόνο χαμένους και ελάχιστα κερδισμένους…Αυτούς που και τότε κατήγγειλε και φοβόταν ο Αντρέας….τους μεσάζοντες και τους κερδοσκόπους!!!

και τότε θυμήθηκα την κρίση του 1929. Μπαίνοντας να δω έπεσα σε ένα άρθρο του Φλεβάρη του 2008 από το Yahoo Finance που περιγράφει την συνέλευση μετόχων της ελβετικής τράπεζας USB μετά την κατάρρευση των τραπεζικών στεγαστικών δανείων στις ΗΠΑ. Τότε μου ήρθε πιο έντονα στο μυαλό η κρίση του 1929. Εκείνη είχε ξεκινήσει από την χρηματιστηριακή κατάρρευση, αυτή εδώ από την κρίση του τραπεζικού συστήματος, λόγω της αδυναμίας πληρωμής των στεγαστικών δανείων.

Που σημαίνει ότι οι τράπεζες παγκόσμια που είχαν επενδύσει στην αμερικανική αγορά ακινήτων πρέπει να καλύψουν τις απώλειες τους. Πως το κάνουν αυτό σήμερα ; Μα δανειζόμενες κι άλλο χρήμα, μεταφέροντας βάρος των χρεών σε κρατικούς προύπολογισμούς και βρίσκοντας πιο “κερδοφόρες” επενδύσεις. Το βάζω σε εισαγωγικά γιατί αν διαβάσετε το άρθρο για την USB θα καταλάβετε την πίεση που ασκείται αυτή τη στιγμή στις Τράπεζες.

Έρχονται λοιπόν οι τραπεζίτες και κατηγορούν το πολιτικό σύστημα, τις επιχειρήσεις, τους καταναλωτές, τους πάντες εκτός από την δική τους κερδσκοπική διάθεση. Το αποτέλεσμα όμως είναι οδυνηρό. Ακριβά επιτόκια, μείωση του δανεισμού για κατανάλωση, απαίτηση για χρηματοδότηση γρήγορων και κερδοσκοπικών επενδύσεων, βίαιες μεταφορές κεφαλαίων σε κατάσταση πανικού από χώρα σε χώρα. Αυτό το σοκ ζούμε τώρα. Και αυτός ο φαύλος κύκλος αφορά και την χώρα μας.

Εδώ μέσα σε αυτή την κρίση τι κάνει η κυβέρνηση; Πρώτον προσπαθεί να παγώσει τις τιμές. Φοβούμενη όμως την εκλογική της βάση το κάνει αφού επιτρέψει την παράλογη αύξησή τους!!!

Μετά πάει να περιορίσει τον δανεισμό και στηρίζεται στην υλοποίηση του ΕΣΠΑ. Που θεωρεί ότι θα το στρέψει σε αύξηση της παραγωγής άρα και σε αύξηση της προσφοράς και άρα μείωση των τιμών (μονεταρισμός του κερατά και του πορηγούμενου αιώνα). Δεν θέλω να πω πόσο αστείο είναι αυτό στις σημερινές συνθήκες παγκόσμιας οικονομίας. Ακόμα κι εγώ ο μη οικονομολόγος το καταλαβαίνω. Άρα πρακτικά δεν κάνει τίποτα. Και ο πληθωρισμός, όσον αφορά τα επιτόκια του ευρώ, θα μπορούσε να είναι και βολικός (αν υποθέσουμε ότι έχουμε εξασφαλίσει τον μακρυπρόθεσμο δανεισμό της χώρας με τα παλιά επιτόκια των καλών εποχών… γιατί αν δεν ισχύει αυτό τότε είναι καταστροφικός!!!) Για όλους εμάς όμως, τους μικρούς και ασήμαντους, οι εξελίξεις είναι ιδιαίτερα ζημιογόνες.

Οι αυξήσεις λοιπόν σε πετρέλαιο και τρόφιμα είναι στην βάση της γρήγορης κάλυψης ζημιών. Ξαναζωντάνεψαν τα χρηματιστήρια αγαθών που τα είχαμε ξεχασμένα, εταιρίες με αντικείμενο την αγροτική παραγωγή στο χρηματιστήριο της απέναντι πλευράς του Ατλαντικού, βλέπουν μετοχές και κέρδη να ίπτανται και μεταφορείς αγροτικών προϊόντων (δες τε και το άρθρο παρακάτω για την απεργία των ελληνικών φορτηγών) επενδύουν σε κεφαλαιούχικο εξοπλισμό. Όσο λοιπόν αυτή η κατάσταση φέρνει κέρδη σε νέα επενδυτικά κεφάλαια που καλύπτουν τις ζημιές από άλλα προηγούμενα χρόνια, τότε μην περιμένετε ορθολογικοποίηση των τιμών. Η κρίση θα συνεχίζεται και οι κυβερνήσεις αδύναμες, έχοντας απεμπολήσει εδώ και καιρό το πλεονέκτημα έναντι των διεθνών επενδυτών λόγω και του μεγάλου δανεισμού τους, θα παρακολουθούν απλώς!!!

Αυτή όμως η κρίση χτυπάει την καρδιά του συστήματος. Ο μικρός καταναλωτής θα “στραγγιστεί” αυτή τη φορά οικονομικά. Μια φίλη μου στο facebook μου έγραψε σήμερα (το βάζω με τα greekenglish που το έλαβα):

“ma einai zoi afti??? oxi pes mou diladi! den exo vrei xrono na pao mia volta i na katso na fao me ta paidia mou! kai den prolavaino na vgazo lefa apo to ATM… Me to pou ta vgazo ta dino! Pia politiki kai pia mpalkonia mou les?? Ena matso papares einai oloi pou exoun diaxorisei tin ellada se plousious, ftoxous, sintaxiouxous, mathites, ekpaideftikous, mesaia taxi, astheneis kai paei legontas! oloi anikoun se mia katigoria! kai oloi aftoi tiraniountai na plirosoun tis ipoxreoseis tous!”

Ατόφια οργή πια!!!! Και ένα απέραντο ουφ!!!!! Και λύση να μην υπάρχει από πουθενά….

Αλλά τελικά υπάρχουν λύσεις; Η κρίση του 1929 ήταν μια παγκόσμια κρίση. Και λύθηκε μετά από μια δεκαετία μέσω του Β Παγκοσμίου Πολέμου. Η πολεμική βιομηχανία δημιούργησε απασχόληση κερδοφορίες και αύξηση της κατανάλωσης. Μέχρι να γίνει αυτό και λόγω της εξαθλίωσης του κόσμου, ο Χίτλερ, Ο Μουσολίνι, ο Μεταξάς εδώ, και άλλες φασιστοειδείς κυβερνήσεις κέρδισαν εκλογές ή με πραξικοπήματα οδήγησαν τον κόσμο στην καταστροφή και το αιματοκύλισμα.

Αν συνεχίσουμε έτσι, μην νομίζετε ότι αυτά είναι μακρινά σενάρια. Ο Μπερλουσκόνι κέρδισε παρέα με το κόμμα του Μουσολίνι. Ο Σαρκοζύ ξαναμιλά για νέους εθνικισμούς και περηφάνειες με ένα μίγμα “εθνικού καπιταλισμού” και ταυτόχρονα όλοι ετοιμάζουν εθνικές “αμυντικές πολιτικές στην κρίση”. Συμπέρασμα; Το Μέλλον αβέβαιο και ανασφαλές. Οι προτάσεις μου θα έρθουν όταν ωριμάσει το κλίμα να ακουστούν….