Δημοψήφισμα : Λαικισμός vs Δημοκρατία

Ο George Schόpflin στο άρθρο του με τον ομώνυμο τίτλο, τεκμηριώνει την χαμηλή αξία των δημοψηφισμάτων στη σύγχρονη δημοκρατία, αστικού τύπου. Ο συγγραφέας του άρθρου καθηγητής στο Πανεπιστημιακό Κολλέγιο του Λονδίνου και μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ως μέλος της Ουγγρικής Κοινωνικής Ένωσης, επιχειρηματολογεί εναντίον 4 παραδοχών που εμπεριέχει η τεκμηρίωση υπέρ των δημοψηφισμάτων :

1. Στις σύγχρονες αστικές δημοκρατίες δεν υπάρχει η έννοια του “λαού” ή της “λαικής βούλησης”. Ισχυρίζεται ότι αυτό μας έχει ξεμείνει από άλλες εποχές προ-δημοκρατικές…. Ότι στις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες το άτομο είναι ένα σύνολο βουλήσεων, πεποιθήσεων και ταυτοτήτων που δύσκολα πια μπορεί κάποιος να το δει ομογενοποιημένα.

2. Τα δημοψηφίσματα είναι η πιο ακατάλληλη μέθοδος για να απαντήσουμε σε σύνθετες καταστάσεις, αφού προσφέρουν την “αυταπάτη” μιας απλής απάντησης στην συνθετότητα.

3. Τα δημοψηφίσματα αντιπροσωπεύουν την “τυρρανία” της πλειοψηφίας, όπως αυτή εκφράζεται στις σημερινές δημοκρατίες με τα συνεπακόλουθα προβλήματα, μη αναγνώρισης των δικαιωμάτων της μειοψηφίας.

4. Τα δημοψηφίσματα προσφέρουν πολιτική δύναμη χωρίς ευθύνες, αφού οι ψηφοφόροι δεν αντιμετωπίζουν τα επακόλουθα του αποτέλεσματος τους.

Δεν έχω διαβάσει πιο μεροληπτικό κείμενο. Γιατί η αφορμή του είναι φυσικά η αγωνία μετά την καταψήφιση από τους Ιρλανδούς της Ευρωπαϊκής Συνθήκης.

ΟΙ απαντήσεις μου :

1.Η άποψη της κατάργησης της συλλογικότητας είναι “βολική” για να συνεχίσουμε να αμφισβητούμε και τις ελάχιστες ευκαιρίες που έχουν απομείνει για να εκφράζεται οποιδήποτε συλλογική αντίσταση στις διάφορες πτυχές πολιτικής που ασκείται στο πλαίσιο της γραφειοκρατίας της δημόσιας διοίκησης. Το κείμενο παίρνει μια αδιαμφίσβητη διαπίστωση της σύγχρονης κοινωνικής ζωής στην Δύση και την ανάγει σε αξίωμα ανάλυσης.

Λάθος : Το να εκφραζόμστε συλλογικά παραμένει ζητούμενο και στοίχημα. Κάθε δημοκρατία πρέπει να βοηθά και να διευκολύνει την συλλογική έκφραση και όχι να την καταργεί αξιωματικά. Ο λαός εδώ είναι εσάς μάλλον δεν σας βολεύει….

2. Στο τέλος όσο σύνθετη και να είναι ένα ερώτημα, καταλήγουμε σε μιαν απάντηση. Ο συγγραφέας παίρνει την αιτία και την ανάγει την ίδια ως αποτέλεσμα.

Λάθος : Κάθε πρόβλημα αξίζει την επιλογή μιας λύσης, που εκφράζεται σε μια απόφαση αρχική. Αυτή πάντα είναι στην μορφή ενός ΝΑΙ ή ενός ΟΧΙ. ΑΚόμα και αν είναι το “βλέποντας και κάνοντας”…..

3. Ακόμα η δημοκρατία μας λειτουργεί σε πλειοψηφική βάση. Ναι υπάρχει πρόβλημα έκφρασης των μειοψηφιών. Αλλά όχι μόνο στην πολιτική….

Λάθος : Σήμερα δεν αποφασίζουν οι πλειοψηφίες, αλλά καλά οργανωμένες μειοψηφίες, προστατευμένες σε συστήματα ενισχυμένων ποσοστώσεων τους (βλέπε ενισχυμένη αναλογική και χαμηλό ποσοστό ψηφόφορων που έρχεται στην κάλπη…). Πρέπει μια δημοκρατία να ενισχύει τις ευκαιρίες της λαϊκής πλειοψηφίας να εκφράζεται. Αν δεν το κάνει εφευρίσκει “βολικές” μειοψηφίες- που αυθαίρετα- ανάγει σε πλειοψηφίες.

4. Δηλαδή το αποτέλεσμα της απόφασης ποιός θα το πληρώσει; Όχι οι Ιρλανδοί πολίτες; Τότε γιατί τους πρήξαμε ότι το ΟΧΙ σημαίνει χάος και οπισθοδρόμηση για την χώρα; Αφού όπως λέει ο συγγραφέας αποφάσισαν ανεύθυνα χωρίς να έχουν συνέπειες…

Λάθος : όχι κύριε ευρωβουλευτά, δεν μαστιγώνουμε τους ψηφόφορους ακόμα που ψηφίζουν αντίθετα στα δικά σας συμφέροντα οι ιδεοληψίες. Και αν εσείς ως πνευματική ελίτ πιστεύετε ότι πρέπει να τιμωρούμε τον πολίτη που ψηφίζει αντίθετα στην θέλησή σας, είστε εσείς που θέλετε το μαστίγωμα.