Με όλη την κουβέντα τις τελευταίες μέρες μου έχουν δημιουργηθεί άπειρες σκέψεις και ερωτηματικά. Η δε δημόσια συζήτηση για την αστυνομία, την αστυνόμευση και την ασφάλεια όλων μας, είναι καθαρά “βαλκανική”. Εκφράζει όλες τις συλλογικές μας μνήμες, που ξεκινούν από τον εμφύλιο και μετά. Η δεξιά λογική του κράτους – εξουσίας, που η αστυνομία είναι καθαρά επιβολή και από την άλλη τα αριστερά αντανακλαστικά σε μια “βάρβαρη” συμπεριφορά των αστυνομικών απέναντι σε ότι εν δυνάμει θα αποτελούσε αμφισβήτηση των εξουσιαστικών σχέσεων που το κοινωνικό μοντέλο μας παράγει.
Οι συνεπείς μαρξιστές θα μιλήσουν για τα οικονομικά αίτια, οι αναρχικοί για το ότι το κράτος δεν μπορεί να λειτουργήσει αλλιώς και οι σοσιαλδημοκράτες για την κοινωνία δικαίου, που θα μπορούσε να υπάρξει χωρίς την αμφισβήτηση αυτού που κάνουμε σήμερα (χρειάζονται δηλαδή ποιοτικές αλλαγές και όχι θεμελιώδεις). Οι δεξιοί -συντηρητικοί τέλος δεν τους απασχολεί καν η συζήτηση αφού το μόνο θέμα είναι η επιβολή της έννοιας της δημόσιας τάξης προς όφελος των “νοικοκυραίων”, ορθόδοξων χριστιανών Ελλήνων.
Ωραία θα μου πείτε και εσύ τι προτείνεις ; Εγώ πριν προτείνω θέτω τα ερωτήματα : Σε ένα κράτος δικαίου και ανισοτήτων, πρέπει να ξαναδούμε τις “αδικίες” και τις νόμιμες “αδικοπραξίες” ενός συστήματος εξουσίας. Η ανισότητα είναι κοινωνικό φαινόμενο μεν αλλά όταν αυτή παίρνει και θεσμική μορφή τότε είναι ανυπόφορη και καταπιεστική. Άρα Ερώτημα πρώτο : Έχουμε δει αναλυτικά μια κωδικοποίηση των νόμων που θεσμοθετούν την ανισότητα (φορολογία, δικαστική εξουσία, παιδεία;)
Με βάση τις απαντήσεις στο πιο πάνω ερώτημα, πρέπει να ξεκαθαρίσουμε τι εννούμε όταν λέμε ασφάλεια. Θα προσπαθήσω να το ορίσω ως εξής : “Η δυνατότητα όλων των μελών της οργανωμένης κοινωνίας, ισότιμα να διεκδικήσουν την συμμετοχή τους στην οικονομική, κοινωνική και πολιτική ζωή του τόπου που κατοικούν”. Προϋποθέσεις για αυτό είναι η ασφαλής διεκδίκηση της συμμετοχής. Ένα θεσμικό πλαίσιο δηλαδή που ορίζει το νόμιμο ή το παράνομο ανάλογα με την αρχή της ελεύθερης διεκδίκησης της συμμετοχής και όχι την ύπαρξη άπειρων περιορισμών και “φραγμάτων” στην άσκηση των ατομικών αλλά και συλλογικών μας δικαιωμάτων. Ερώτημα δεύτερο : Έχουμε ένα θεσμικό σύστημα που προστατεύει αυτή την διεκδίκηση, χωρίς υπέρμετρους περιορισμούς και στρεβλώσεις του;
Ο ρόλος της αστυνομίας λοιπόν σε αυτό είναι νομίζω ξεκάθαρος : Μια αστυνομία που έχει ταχτεί στην προάσπιση των ατομικών και συλλογικών δικαιωμάτων όλων ανεξαιρέτως των πολιτών. Μια αστυνομία που έχει κατανοήσει την ύπαρξη αυτών των θεμελιωδών δικαιωμάτων, που έχει ορίσει συμπεριφορές διευκόλυνσης της διεκδίκησης της συμμετοχής και όχι του αντίστροφου. Μια αστυνομίας στο πλευρό μάλιστα αυτών των διεκδικήσεων αφού αφορούν και αυτή την ίδια (αφού οι αστυνομικοί αποτελούν μέλη της ίδιας κοινωνίας). Ερώτημα τρίτο : Έχουμε το θεσμικό πλαίσιο για μια τέτοια αστυνομία; Και περαιτέρω έχουμε τον τρόπο να επιλέγουμε τα μέλη μιας τέτοιας αστυνομίας, ώστε να αποκλείονται από αυτήν πολίτες με πολιτικές απόψεις που εναντιώνονται σε αυτό που περιέγραψα πιο πάνω;
Με βάση τα 3 ερωτήματα που έθεσα οι αλλαγές στο σημερινό θεσμικό σύστημα είναι περίπου αυτονόητες :
1) Η ασφάλεια και η τήρηση των ελευεθεριών μας είναι μέλημα όλων των πολιτών. Άρα εκπαίδευση, εκπαϊδευση, εκπαίδευση όλων μας.
2) Πρέπει να αλλάξουμε το νομικό μας πλαίσιο εξαλείφοντας ότι διάταξη αναιρεί τον χαρακτήρα της ασφάλειας στην κοινωνία με τρόπο που παράγει βίαια τις ανισότητες.
3) Η οργάνωση και η στελέχωση της αστυνομίας πρέπει να περνά από ευρύτατο δημοκρατικό έλεγχο. Εγώ προσωπικά πιστεύω με ειδική διακομματική επιτροπή του κοινοβουλίου (θα μου άρεσε και το αμερικάνικο σύστημα εκλογής του περιφερειακού διευθυντή της σε πανελλάδικο επίπεδο…αλλά αυτό απαιτεί και άλλες αλλαγές πιο δομικές).
Αυτά τα 3 σημεία είναι πρώτα βήματα. Δεν είναι ούτε στόχος ούτε λύση. Αντίθετα είναι τα προαπαιτούμενα για άλλες λύσεις σε πολιτικό και θεσμικό επίπεδο. Μέσα όμως από την διαδικασία υλοποίησής τους θα γίνουμε ίσως όλοι σαν κοινωνία ωριμότεροι και πιο “συνειδητοί” στις μετέπειτα πολιτικές επιλογές μας. Και επειδή αυτά τα βήματα είναι θμελιώδη για την ύπαρξή μας ως κοινωνίας, αναμένω μια ευρύτατη διακομματική συμφωνία ή έστω μια κυβέρνηση ευρύτατης πολιτικής συναίνεσης για να τα υλοποιήσει.
εκπαίδευση από τον παιδικό σταθμό φιλε μου, για να μην πω από τη μήτρα και τρελαθούμε ομαδικώς….
η αστυνομία οφειλει να υπάρχει, αλλά να υπάρχει εκπαιδευμένη και προσαρμοσμένη στις αναγκες και τα αιτηματα των καιρών. Το καλύτερο παιδί να βρεθεί εκει, αν δεν εκπαιδευτεί σωστά , θα κάνει λάθη….